اعضا هئیت علمی

يدالله مقدسی

معرفی پژوهشگاه
  • نام:يدالله مقدسی
  • سمت:رئیس پژوهشکده فقه و ا
  • تحصیلات:دکتری
  • متولد:نکا

اينجانب يدالله مقدسی فرزند حسين، به سال: 1333 شمسی در شهرستان نکا (روستای پوروا) متولد شدم و دوران کودکی را در ساية مهر والدين عزيز و گرامی به سر بردم. پس از آشنايی با قرآن و متون فارسی نزد پدر، حدود سال 6- 1345 شمسی به حوزة علمية پرمعنويت عارف بزرگ و فقيه عامل و زمان شناس، حضرت آيةالله حاج شيخ محمد کوهستانی "رحمه الله"[1]( واقع در روستای کوهستان، تابع شهرستان بهشهر) که در آن زمان برترین حوزۀ علمیۀ استان مازندران بود راه يافتم و با آشنايی به صرف و نحو و تأثّر ازفضای معنوی آن حوزه پر برکت، در سال  تحصيلی50 - 1349 شمسی، وارد حوزة علمية قم شدم و به تکميل ادبيات عرب و درس­های مقدماتی پرداختم. در سال 1351 شمسی در امتحان عمومی حوزه علمية قم، شرکت کردم و در بخش ادبيّات عرب و معانی و بيان - که در آن دوران، به لحاظ رتبه­بندی، رتبه اول حوزه شمرده می­شد - با نمره ممتاز (5/19) پذيرفته شده و مورد تشويق قرار گرفتم. پس از گذرانيدن سطوح متوسط و عالی حوزه، با فراز و فرود­هايی که به جهت خدمت سربازی و حوادث انقلاب اسلامی پيش آمده بود، به درس خارج فقه و اصول راه يافتم و با گذرانیدن يک دوره پانزده ساله درس فقه و اصول نزد اساتيد فن، با مبانی آن­دو آشنا شده­ام که بيشترين بهره را از محضر پرفيض و باصلابت مرجع عظیم الشأن؛ حضرت استاد آيةالله العظمی آقا ميرزا جواد تبريزی (رحمه الله) داشته­ام. (گفتنی است يک دوره تدريس معظم له در اصول فقه، به مدت هشت سال بود که اینجانب به لطف الهی از آن بهره­مند شده­ام).

 در اين مدت از موضوعات ديگری که در اين حوزة بزرگ تدريس می­شد نيز بی بهره نبوده­ام و می­توان از آن­ها بدين صورت نام برد :

الف- شناخت­شناسی، کلام و عقايد، فلسفه، تفسير، هيئت و نجوم.   

 ب- معارف قرآن، مبانی عقايد اسلامی، علوم روان­شناختی، جامعه­شناسی، اقتصاد، تاريخ­ فلسفه و فلسفه تطبيقی که در يک دورة آموزشی سه ساله در مؤسسة در راه حق برگذار می­شد.

ج- مکالمة زبان عربی که در مرکز آموزشی دورة زبان دفتر تبليغات اسلامی برگزار می­شد.

د- روش تحقیق که در مرکز تحقیقات دفتر تبليغات اسلامی بر­گزار می­شد.

[1] . متوفای هشتم اردیبهشت 1351 ش /14 ربیع الأول 1392ق.


الف ـ آموزشی؛ از ابتدای تحصيل در حوزه، پس از گذراندن هر پايه و متنی، به تدريس آن می­پرداختم؛ به همين جهت در تمام دوران تحصيل، از صرف تا اصول و فقه به صورت آزاد؛ يا تحت برنامه مدارس، به تدريس اشتغال داشته و دارم که می­توان از تدريس در موارد در پیشرو نام برد: 1. به صورت آزاد از صرف و نحو تا فقه و اصول (از الموجز و معالم تا کفایه الأصول) 2. مدرسة معصوميه (واحد خواهران) وابسته به دانشگاه باقرالعلوم، در يک دورة ده ساله در موضوعات آشنايی با متون، اصول­ فقه (از الموجز تا رسائل)، قواعد فقه. 3. مدرسة امام سجاد7 در موضوع: رسائل شيخ انصاری. 4. جامعة المصطفی العالمية در موضوع تفسير، فقه و اصول فقه (حلقات شهيد صدر). 5. مرکز تخصصی تربيت مدرس حوزه علميه قم، در موضوع روش تدريس اصول فقه به صورت کارگاهی؛ از سال 1384ش تا کنون (سال تحصيلی 95ـ 94 13 شمسی) در حال سپری­کردن دورۀ دهم است؛ چنان­که در کارگاه­های آموزشی که آن مرکز برای اساتيد حوزه­های علمية شهرستان­ها برگزار می­کرده نيز، به عنوان معلّم شرکت داشتم که می­توان از برگزاری این کارگاه در شهرهای کاشان، مشهد(دو دوره)، همدان و قم برای اساتید حوزه­های شهرستان­ها نام برد.

ب پژوهشی؛ پژوهش در سيره اهل­بيتI يکی از برنامه­های علمی است که از سال 1369 تا کنون، (1395ش) در پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی (پژوهشکدة تاریخ و سیرة اهل­بيتI) ادامه دارد و برآيند آن، علاوه بر آشنايی مناسب و تجربی با سيرة آن­گراميان، آثار اندکی است که در پی می­آيد:


1. تهية نرم افزاراهل بيت که نقش اين جانب تحقیق و ارزيابی علمی فيش¬ها و موضوعات مربوط بود.


1 و 2. مقاله راویان مشترک فریقین از امام مجتبی، حدود 19صفحه و راویان مشترک فریقین از امام صادق، حدود 35 صفحه، این دو مقاله به کنفرانس هفتم و هشتم وحدت در سال 6 ـ 1375ش ارائه شده و مقاله راویان مشترک فریقین از امام صادق، در کتاب آوای وحدت به عنوان گزیده مقالات به نشر آمده است و بعدها هر دو مقاله در کتاب راویان مشترک ـ اثر پژوهشی پژوهشکدة تاریخ و سیرة اهلبيت ـ در سال 1380ش به چاپ آمده است.
3 . مقالة "حایر حسینی در گذر تاریخ (از آغاز تا صفویه)" که در کتاب نگاهی نو به جریان عاشورا به چاپ آمده است و این کتاب در سال 1383شمسی به عنوان پژوهش برتر سال، در مرکز دینپژوهان کشور، برگزیده شد. (حدود 34 صفحه).
4 . مقالة "بررسی و نقد گزارشهای شهادت امام حسن مجتبی "، فصلنامۀ علمی پژوهشی "تاریخ اسلام" شمارة 44 ـ 43؛ دانشگاه باقرالعلوم، 1389ش. ( 28 صفحه).
5. مقاله " اصول کلی اقتصاد اسلامی و راهکارهای آن از منظر فقه" که بر مبنای نظریۀ حضرت استاد آية الله العظمی جوادی آملی تدوین شده است. این مقاله در مجله پژوهشهای فقهی،(دانشگاه تهران، پردیس قم)، شماره اول، سال ششم (بهار 1389)، به درخواست مجله، به نام معظم له به چاپ رسیده است (20 صفحه).

 


الف: اثر مستقیم.
 1. کتاب "چگونه باید روزه گرفت؟" (احکام روزه، مطابق با فتاوی 14 مرجع)، با همکاری عبدالرحمن انصاری، قم، بوستان کتاب، سال 1382ش، (167 صفحه)، (تاکنون شش بار چاپ شده است). تدوین و جمع-آوری.
2. کتاب "بازپژوهی تاریخ ولادت و شهادت معصومان"، پژوهشگاه علوم وفرهنگ اسلامی، پژوهشکدة تاریخ و سیرة اهل بیت، قم، 1391ش. (680 صفحه)، تألیف، که در پانزدهمین دوره کتاب سال حوزه در سال 1392ش، شایسته تقدیر شده است.
3. تدوین کتاب " بربال اعتکاف"، زیر نظر حضرت آية الله جوادی آملی (دام ظله)، اسرا، 1393ش، (350 صفحه)، با همکاری سید کمال الدین عمادی.
ب: اثر غیر مستقیم.
1. کتاب "مفاتیح الحیاة" با اشراف حضرت آية الله العظمی جوادی آملی (دام ظله)، اسرا، 1391ش، (780 صفحه). یادآوری میشود که نگارش این اثر؛ گروهی بوده و نقش اینجانب مدیریت پروژه، مشارکت در استخراج منابع، اصلاح و بازتدوین اثر بوده است. این کتاب پرفروشترین کتاب سال 92ـ1391ش، شمرده شده و در نمایشگاه کتاب سال 1394ش نیز، در فروش حایز رتبۀ دوم شده است.
2. "استفتائات" حضرت آية الله العظمی جوادی آملی (دام ظله)، اسرا، 1385، (حدود250صفحه)، نقش اینجانب تنظیم بوده است.
3. "مناسک حج" حضرت آية الله العظمی جوادی آملی (دام ظله)، اسرا، 1393، (حدود 235 صفحه)، نقش اینجانب تنظیم بوده است.
4. "کتاب الإجارة"؛ اثر تدریسی حضرت آية الله العظمی جوادی آملی (دام ظله)، اسرا، سال 1393. (حدود 700 صفحه)، نقش اینجانب تحقیق و تنظیم بوده است.
5. تنظیم بخش اول "توضیح المسائل" حضرت آية الله العظمی جوادی آملی (دام ظله) که در سال 1394 چاپ شده است. یادآوری میشود که این جانب، مبحث احکام روزه و احکام خمس آن را، با استفاده از تدریس معظم له در آن دو موضوع، تدوین کردهام.  

 


.1 کتاب "برکرانه وقف" ( راههای اثبات وقف، مطابق با فتاوی 14 مرجع) با همکاری عبدالرحمن انصاری که سازمان اوقاف آن را در دست بر رسی دارد، (حدود 200 صفحه).
.2
مقاله " بررسی گزارشهای ولادت شهادت امام کاظم "، 1392ش (29 صفحه).
.3
مقاله " بررسی گزارشهای ولادت شهادت امام جواد "، ارائه شده به ستاد برگزاری کنگرۀ امام جواد (سلام الله علیه) 1393ش (29 صفحه) که مجلۀ علمی پژوهشی "تاریخ اسلام" جهت ویرایش و چاپ، آن را در دست اقدام دارد.
.4
مقاله " معیشت اقتصادی اهلبیت ـ نگاهی به مبانی و اصول ـ "، (31 صفحه) که مجلۀ علمی پژوهشی "تاریخ تمدن اسلامی" جهت ارزیابی و چاپ، آن را در دست اقدام دارد.

 


1. تألیف کتاب "سیرهء معیشتی اقتصادی معصومان" که در حال اصلاح پس از ارزیابی آن، هستم.
2. کتاب "ثبوت هلال" این اثر برگرفته از تدریس حضرت آیت الله جوادی آملی در این موضوع است که اینجانب در حال بازتدوین آن هستم.
 


1. ارزیابی کتاب "عفاف" در سال 1389ش، پژوهشگاه علوم وحیانی معارج، اسرا.
2. نظارت ترجمۀ "کتاب الإجارة" اثر تدریسی حضرت آیت الله جوادی آملی که به فارسی تنظیم و به عربی ترجمه و در سال 1392ش در حدود 700 صفحه،  چاپ شده است.
3. نظارت و ارزیابی کتاب "خانوادۀ متعادل و حقوق آن" که برگرفته از آثار حضرت آية الله جوادی آملی (دام ظله)، است و به قلم دکتر ابراهیم جوانمرد تدوین شده و نشر اسرا آن را در سال 1393 به حجم حدود 400 صفحه چاپ کرده است.
4. ارزیابی برخی مقالات پژوهشکده سیره اهلبیت ع در بارۀ امام جواد در سال 1394ش.
5. نظارت و ارزیابی کتاب "مکاسب محرمه" اثر تدریسی  حضرت آية الله جوادی آملی (دام ظله)، پژوهشگاه علوم وحیانی معارج، اسرا که اکنون در دست اقدام است.
6. ارزیابی هفت مقاله دربارۀ محیط زیست که مربوط به نسشت محیط زیست در قم؛ در سال 1393ش بوده و با همکاری مؤسسۀ موضوع شناسی و ادارۀ محیط زیست انجام یافته است.
نشست علمی
الف ـ نشستهای علمی، مانند 1. نشست علمی بررسی تولد یا شهادت در هفتم صفر. مکان: پژوهشگاه دفتر تبلیغات. 2.  نشست علمی بررسی مناسبت شهادتهای آخر صفر. مکان: مرکز دینپژوهان کشور.
 ب ـ سخنرانی در یادوارهها و ...